Loka valmynd

Börn og unglingar

Börn og unglingar

Barnavernd

Félagsráðgjafar vinna að málefnum barna og ungmenna samkvæmt barnaverndarlögum og í umboði Félagsmálanefndar Velferðarþjónustu Árnesþings.

Markmið barnaverndar er að tryggja börnum og ungmennum viðunandi uppeldisskilyrði með því að styrkja fjölskyldur og beita stuðningsúrræðum til verndar einstaka börnum þegar það á við. Höfuðáhersla er lögð á samvinnu við foreldra hvað varðar stuðningsúrræði, sem eru valin eftir því sem þurfa þykir hverju sinni.

Börn eiga rétt á vernd og umönnun. Foreldrum ber að sýna börnum sínum umhyggju og nærfærni og annast þau eins og best hentar hag og þörfum þeirra, búa þeim viðunandi uppeldisaðstæður og gæta velfarnaðar þeirra. Öllum ber okkur að sýna börnum virðingu og umhyggju.

Markmið barnaverndar er að tryggja að börn sem búa við óviðunandi aðstæður eða börn sem stofna heilsu sinni og þroska í hættu fái nauðsynlega aðstoð. Öllum foreldrum og þeim sem hafa samskipti við börn stendur til boða almenn ráðgjöf hjá félagsráðgjafa.

Tilkynningaskylda

Öllum er skylt samkvæmt barnaverndarlögum að tilkynna til barnaverndarnefndar um óviðunandi aðstæður barna. Þessi tilkynningaskylda nær bæði til almennings, og svo er sérstök tilkynningaskylda lögð á fólk sem starfar með börnum, t.d. starfsmenn skóla, leikskóla og heilsugæslu, að ógleymdri lögreglunni.

Ef barn býr við óviðunandi aðstæður vegna...

  • vanrækslu, vanhæfni eða framferðis foreldra...
  • áreitni eða ofbeldis af hálfu annarra...
  • eða barn stefnir heilsu og þroska í hættu með hegðun sinni...

kemur í hlut barnaverndarnefndar að tryggja að barnið og fjölskyldan fái nauðsynlega aðstoð. Þá þarf að taka formlega ákvörðun um að hefja könnun á málinu. Síðan eru málefni barnsins unnin á grundvelli laga um barnavernd.

Börn og foreldrar njóta skýrra réttinda við vinnslu slíkra mála.

Heimildir barnaverndarnefndar eru skilgreindar í lögum og tilteknar skyldur lagðar á nefndina og starfsmenn hennar. Alltaf er leitast við að tryggja réttaröryggi fjölskyldna og áhersla lögð á góða samvinnu foreldra og starfsfólks.

Neyðarlínan 112 tekur við tilkynningum

Fólk getur hringt í Neyðarlínuna 112 og tilkynnt um óviðunandi aðstæður barna. Starfsmenn 112 meta hvort henni verði komið strax á framfæri til starfsmanns barnaverndarnefndar eða hvort beðið verði til næsta virka dags. Sá sem hringir gefur upp nafn sitt, nafn og dvalarstað barnsins, ástæður tilkynningarinnar og aðrar upplýsingar sem starfsmenn neyðarlínu spyrja um. Þeir hafa fengið sérstaka þjálfun hjá Barnaverndarstofu til að sinna þessu verkefni.

Á dagvinnutíma getur fólk eftir sem áður snúið sér beint til starfsmanna Velferðarþjónustu Árnesþings með tilkynningar, spurningar eða vangaveltur varðandi barnaverndarmál.

Hvað á að tilkynna?

Nokkur atriði sem afar og ömmur, frændur og frænkur eða nágrannar, skyldu hafa í huga þegar þau velta fyrir sér hvort tilkynna skuli um aðstæður barns eða unglings:

  • Er um að ræða líkamlega og andlega vanrækslu eða ofbeldi gegn börnum?
  • Kynferðislega misnotkun eða að ung börn séu skilin eftir gæslulaus?
  • Eru foreldrar í fíkniefnaneyslu?
  • Er hegðun barnsins mjög ábótavant, t.d. afbrot, árásargirni og ofbeldishegðun
  • Er um að ræða áfengis-og vímuefnaneysla unglinga eða barna.

Flestir vita út frá brjóstviti sínu hvort barn býr við óviðunandi aðstæður vegna vanrækslu, vanhæfni eða framferðis foreldra, eða hvort ástæða sé til að óttast að barn stefni heilsu sinni eða þroska í hættu með hegðun sinni.

Ef maður telur svo vera ber að hafa samband við barnaverndarnefnd sem hefur það hlutverk að meta hvort ástæða sé til að blanda sér í málið og tryggja að barnið og foreldrarnir fái nauðsynlega aðstoð.

Trúnaður og nafnleynd

Starfsmenn Neyðarlínu 112 og starfsmenn barnaverndarnefndar eru bundnir trúnaðarskyldu. Í barnaverndarlögunum er einnig fjallað um nafnleynd þess sem tilkynnir. Almenningur, ættingjar eða aðrir nákomnir, geta óskað nafnleyndar gagnvart öðrum en barnaverndarnefnd. Þá er slík beiðni virt nema sérstakar ástæður mæli gegn því. Opinberir aðilar t.d. skóli, leikskóli, spítali eða heilbrigðisstofnun, tilkynna í embættis nafni og njóta því ekki nafnleyndar.

Nánar er hægt að lesa um barnaverndarlög hér.